Câu chuyện về một cây cầu

Huyện Phong Thổ nằm trong danh sách 62 huyện nghèo nhất Việt Nam. Chỉ điều này thôi cũng giúp chúng ta hình dung được cuộc sống vất vả của người dân tại bản Nà Củng, xã Mường So thuộc huyện này. Bản gồm 132 hộ dân với 618 nhân khẩu, trong đó 60 hộ nghèo và còn lại là cận nghèo. Cơ sở hạ tầng của bản còn yếu kém, đặc biệt là hệ thống cầu, đường. Dân bản luôn gặp vô số khó khăn khi vận chuyển nông sản sau khi thu hoạch, chưa kể tới việc đến trường của trẻ em nơi đây. Đặc biệt vào mùa mưa, bản Nà Củng hoàn toàn bị cô lập, không thể liên lạc với bên ngoài trong nhiều ngày, dẫn tới tình trạng hiếu lương thực và chăm sóc y tế cho người dân.

Nhưng giờ đây, tình hình đã khác xưa nhiều. Từ tháng 11 năm 2012 đến tháng 2 năm 2013, một cây cầu treo dài 60 mét đã được xây dựng bắc ngang con suối Vàng Păng. Cây cầu giờ đây đã trở thành kết nối vững chắc giữa bản Nà Củng với các vùng lân cận, ngay cả trong điều kiện thời tiết không thuận lợi. Ngoài cách thông thường từ trước đến nay là đi bộ tới bản, chúng ta có thể đi xe đạp và xe máy qua cầu này.

Sự đổi mới đã diễn ra rất lâu trước khi cây cầu được khởi công. Là một phần quan trọng của Dự án Phát triển cộng đồng các dân tộc ít người ha II (còn gọi là Dự án Sông Đà II), các lớp huấn luyện cho nông dân đã được tổ chức tại nhiều địa điểm tại tỉnh Lai Châu, trong đó có xã Mường So, huyện Phong Thổ. Nhân dịp này, những nông dân cùng quan tâm tới trồng lạc tại bản Nà Củng đã họp nhau lại và thành lập nhóm nông dân sở thích. Họ không chỉ giúp đỡ nhau trong sản xuất nông nghiệp mà còn cùng xây dựng đề xuất dự án công trình cộng động và tiến hành hoạt động gây quỹ để biến đề xuất đó thành hiện thực. Đề xuất của họ là 1 trong số 11 đề xuất đã được tài trợ bởi Quỹ Birthe Justesen thông qua Văn phòng đại diện của ADDA tại Việt Nam. Quan trọng hơn, dự án đã thu hút được sự tham gia góp sức của dân bản trong quá trình xây dựng, giúp dân bản ý thức được vai trò sở hữu của mình đối với công trình và củng cố mối quan hệ hợp tác trong cộng đồng. Mối quan hệ này vẫn đang liên tục được bồi đắp cả khi công trình đã hoàn thành vì những người được hưởng lợi sẽ chịu trách nhiệm duy trì và bảo vệ công trình cộng đồng này.

Như vậy, sau nhiều tháng xây dựng và tham gia tích cực của cộng động, những gì dân bản Nà Củng có được không chỉ là cây cầu mà còn là mối quan hệ bản làng gắn kết, thân thiết.

image001

 Cầu treo bắc qua suối Vàng Păng do nhóm nông dân thuộc bản Nà Củng, xã Mường So, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đề xuất và triển khai xây dựng

Trong 6 tháng đầu năm 2013, tất cả 11 dự án cộng đồng đã được triển khai đều là các công trình góp phần cải thiện đời sống sinh hoạt và sản xuất của người dân địa phương:
• Hai hệ thống nước tự chảy và 1 bế chứa nước giúp rút ngắn đường đi lấy nước của người dân;
• 1.300 mét đường trong bản và liên bản;
• Một hệ thống kênh dẫn nước tưới tiêu cho nông dân;
• Một sân phơi thóc và nông sản ;
• Các bể chứa rác thải sinh hoạt và vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật.

Tổng giá trị của các dự án nói trên là hơn 1 tỷ đồng, trong đó tài trợ của Quỹ Birthe Justensen chiếm gần 56%, còn lại là đóng góp của cộng đồng địa phương. Các đề xuất dự án mới đang được chuẩn bị bởi các nhóm nông dân tại các tỉnh dự án cho đến hết ngày 31 tháng 9 năm 2013. Tiền tài trợ từ các quỹ, công ty tư nhân, cá nhân Đan Mạch được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa các dự án này trong năm 2014.

image002

Đường dân sinh tại bản Nhiều Sang, xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu

image003

Mương dẫn nước tưới tiêu tại bản Panh, xã Chiềng Xồm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La